بوی بد دهان:علت و راه های درمان و رفع آن

m

بوی بد دهان، که به آن هالیتوز نیز گفته می‌شود، معمولاً باعث خجالت شده و حتی گاهی اوقات شخص را دچار اضطراب می‌کند. با این اوصاف، طبیعی است که قفسه فروشگاه‌ها پر از این همه آدامس، خوشبو کننده دهان، دهان‌شویه و سایر محصولات رفع بوی بد دهان باشند. البته بسیاری از این محصولات تنها راه حل‌های موقتی هستند زیرا آن‌ها علت اصلی این مشکل را رفع نمی‌کنند.

در بسیاری از موارد، می‌توان با رعایت مداوم اصول بهداشت دهان و دندان از شدت بوی بد دهان کم کرد. اما، اگر تکنیک‌های ساده خانگی نتوانستند مشکل را حل کنند، می‌توانید با مراجعه به دندانپزشکان ما، در کلینیک دندانپزشکی محتشم، مطمئن شوید بوی بد دهانتان ناشی از عارضه جدی‌تری نیست و اگر هم چنین عارضه‌ای وجود داشت برای رفع آن اقدام کنید.

مشاورین دندانپزشکی ما در کلینیک دندان پزشکی محتشم آماده پاسخگویی به سوالات و مشکلات شما برای رفع بوی بد دهان هستند؛برای اطلاع از ساعات کار و رزرو نوبت میتوانید با شماره های تماس 03136274484-03136252573   با ما تماس حاصل فرمایید.

علل


اکثر اوقات بوی بد دهان از خود دهان شروع می‌شود، که این می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد، از جمله:

  • خوراکی‌ها: تجزیه غذاها روی دندان‌ها و اطراف آن‌ها می‌تواند میزان باکتری‌ها را افزایش داده و باعث ایجاد یک بوی بد شود. خوردن برخی خوراکی‌ها مانند پیاز، سیر و ادویه‌ها نیز باعث بوی بد بزاق دهان می‌شود. این خوراکی‌ها بعد از هضم شدن وارد جریان خون شده و با انتقال به ریه‌ها باعث ایجاد یک بوی بد در دهان می‌شوند.به علاوه رژیم های غذایی هم می تواند علت دیگری برای بوی بد دهان باشد.
  • استعمال دخانیات: کشیدن سیگار باعث ایجاد یک بوی بد به خصوص در دهان می‌شود. استعمال کنندگان دخانیات بیش از دیگران به درمان بیماری لثه نیازمند می‌شوند که این خود منبع دیگری برای بوی بد دهان است.
  • عدم رعایت بهداشت دهان و دندان: اگر روزانه مسواک نزنید و نخ دندان نکشید، ذرات غذا در دهانتان باقی می‌مانده و باعث می‌شوند دهانتان بوی بدی بگیرد. همچنین، لایه چسبناک بی‌رنگی از باکتری‌ها (پلاک) روی دندان‌هایتان تشکیل می‌شود. این پلاک‌ها، در صورتی که با مسواک زدن پاک نشوند، باعث تورم لثه و تحریک لثه‌ها و در نهایت تشکیل پاکت‌هایی پر از پلاک در بین دندان‌ها و لثه‌ها (پریودنتیت) می‌شوند. بعضی باکتری‌ها هم در زبان گیر افتاده و باعث ایجاد بوی بد می‌شوند. همچنین، دندان‌های مصنوعی که مرتباً تمیز نمی‌شوند یا اندازه‌شان مناسب لثه‌ها نیست نیز می‌توانند محلی برای جا گرفتن باکتری‌های ایجاد کننده بوی بد و ذرات غذا باشند.
  • خشکی دهان: بزاق، با شستن ذراتی که باعث بوی بد می‌شوند، به پاکسازی دهان کمک می‌کند. عارضه خشکی دهان، یا زروستومی، می‌تواند در بوی بد دهان نقش داشته باشد، زیرا این عارضه باعث کاهش تولید بزاق می‌شود. خشکی دهان به طور طبیعی در طول خواب رخ داده و باعث «بوی بد دهان صبحگاهی» می‌شود، و خوابیدن با دهان باز این مشکل را بدتر می‌کند. خشکی مزمن دهان می‌تواند ناشی از مشکلات غدد بزاقی یا برخی دیگر از بیماری‌ها باشد.
  • داروها: برخی داروها می‌توانند با کمک به خشکی دهان، به طور مستقیم باعث بوی دهان شوند. برخی دیگر نیز در بدن تجزیه شده و گونه‌هایی از مواد شیمیایی را آزاد می‌کنند که به سیستم تنفسی انتقال می‌یابند.
  • عفونت‌های دهان: بوی بد دهان می‌تواند حاصل زخم‌های ناشی از انواع جراحی دهان، مانند کشیدن دندان، یا پوسیدگی دندان‌ ها، بیماری لثه یا زخم‌های دهانی و عفونت دندان باشند.
  • سایر عارضه‌های دهان، بینی و گلو: بوی بد دهان، گاهی اوقات می‌تواند ناشی از سنگ‌های کوچکی باشد که در لوزه‌ها تشکیل شده و پوشیده از باکتری‌های تولید کننده بوی بد هستند. عفونت‌ها یا التهاب‌های مزمن درون بینی، سینوس‌ها یا گلو، که معمولاً باعث ایجاد ترشحات پشت بینی می‌شوند، می‌‌توانند منجر به بوی بد دهان شوند.
  • سایر دلایل: بیماری‌هایی مانند بعضی سرطان‌ها و عارضه‌هایی مانند اختلالات متابولیک، می‌توانند با تولید برخی مواد شیمیایی باعث ایجاد بوی بد متمایزی در دهان شوند. رفلکس مزمن اسید معده (بیماری رفلکس گاستروازوفاژیال یا GERD) نیز موجب بوی بد دهان می‌شود. بوی بد دهان در کودکان می‌تواند ناشی از ورود یک جسم خارجی به بینی، مانند یک تکه غذا، باشد.

علائم


نوع بوی بد دهان به منبع یا علت زمینه‌ای آن بستگی دارد. برخی افراد بیش از اندازه نگران بوی بد دهانشان هستند، حال آنکه بوی بد دهان آن‌ها بسیار کم بوده یا اصلاً دهان آن‌ها بوی بدی نمی‌دهد، در عین حال افرادی نیز هستند که دهانشان بوی بدی دارد اما خودشان این موضوع را نمی‌دانند. از آنجا که ارزیابی میزان بوی بد دهان خود دشوار است، می‌توانید از یکی بستگان یا دوستان نزدیکتان بخواهید این کار را انجام دهد.

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟


اگر دهانتان بوی بدی دارد، در عادات بهداشت دهانتان تجدید نظر کنید. سعی کنید در سبک زندگی‌تان تغییراتی بدهید، برای مثال بعد از غذا دندان‌ها و زبانتان را مسواک بزنید، نخ دندان بکشید و آب فراوان بنوشید.

اگر بعد از چنین تغییراتی، بوی بد دهان همچنان باقی بود، به دندانپزشک مراجعه کنید. اگر دندانپزشک احتمال دهد که دلیل مشکلتان یک عارضه جدی‌تر است، شما را برای یافتن علت بوی بد دهان به یک پزشک ارجاع می‌دهد.

معاینه و تشخیص بیمار چگونه انجام می‌گیرد؟


معمولاً دندانپزشک ما، در کلینیک محتشم، کار خود را با ارزیابی تاریخچه پزشکیتان و طرح پرسش‌هایی

مانند موارد زیر شروع می‌کند:

  • بوی بد دهانتان چه موقع شروع شد؟
  • بوی بد دهانتان مقطعی است یا مداوم؟
  • هر چند وقت یک بار دندان‌ها یا دندان مصنوعیتان را مسواک می‌زنید؟
  • هر چند وقت یک بار نخ دندان می‌کشید؟
  • بیشتر چه نوع غذاهایی می‌خورید؟
  • چه داروها و مکمل‌هایی مصرف می‌کنید؟
  • به کدام عارضه‌های پزشکی مبتلا هستید؟
  • آیا از طریق دهان نفس می‌کشید؟
  • آیا هنگام خواب خرخر می‌کنید؟
  • آیا مبتلا به آلرژی یا مشکلات سینوسی هستید؟
  • به نظر خودتان، چه چیز می‌تواند دلیل بوی بد دهانتان باشد؟
  • آیا تا کنون دیگران متوجه بوی بد دهانتان شده یا در مورد آن با شما صحبت کرده‌اند؟

خود را برای پاسخ به این پرسش‌ها آماده کنید تا بتوانید از زمانی که نزد پزشک هستید بیشترین استفاده را ببرید؟

درمان


برای کاهش بوی بد دهان، کمک به  ترمیم پوسیدگی دندان ها و کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های لثه ، همیشه بهداشت دهان را رعایت کنید. درمان بوی بد دهان به علت آن بستگی دارند. اگر دندانپزشک احتمال دهد بوی بد دهانتان ناشی از یک عارضه پزشکی زمینه‌ای است، شما را به یک پزشک عمومی ارجاع می‌دهد. ضمن اینکه اقدامات لازم برای درمان پوسیدگی دندان باید سریعا صورت گیرد وگرنه اگر درمان دندان خراب انجام نشود، پوسیدگی ممکن است تشدید شده و در نهایت باعث مرگ دندان شود. علت بوی بد دهان کودکان ممکن است مربوط به عارضه های دیگر باشد. برای درمان بوی بد دهان کودکان بهتر است به دندانپزشک کودکان مراجعه نمایید.

در مورد علل مرتبط با سلامت دهان و دندان نیز، دندانپزشک به شما کمک می‌کند تا وضعیت بهداشت دهان‌ و بیماری‌های دهانیتان را بهتر کنترل کنید. اقدامات لازم در این مورد عبارتند از:

  • دهان‌شویه‌ها و خمیردندان‌ها: اگر بوی بد دهانتان ناشی از تجمع باکتری‌ها (پلاک) روی دندان‌هایتان باشد، دندانپزشک به شما یک دهان‌شویه برای کشتن باکتری‌ها توصیه خواهد کرد. او همچنین، جهت کشتن باکتری‌های تشکیل دهنده پلاک، استفاده از‌ یک خمیردندان حاوی یک عامل آنتی‌باکتریال را توصیه خواهد کرد.
  • درمان بیماری‌های دهان و دندان: اگر بیماری لثه داشته باشید، به یک متخصص بیماری‌های لثه معرفی خواهید شد. بیماری لثه باعث دور شدن لثه از دندان‌ها و در نتیجه، ایجاد پاکت‌های عمیقی پر از باکتری‌های ایجاد کننده بوی بد می‌شود. گاهی اوقات پاکسازی این باکتری‌ها و درمان پوسیدگی دندان توسط یک متخصص امکان‌پذیر است. همچنین ممکن است دندانپزشک توصیه کند بخش‌هایی از مواد ترمیمی دندان‌ها که دچار مشکل شده و به محلی برای رشد باکتری‌ها تبدیل شده‌اند تعویض شوند.

مراقبت‌های خانگی و پیشگیری


برای از بین بردن بوی بد دهان یا کاهش آن:

  • بعد از خوردن غذا مسواک بزنید. یک مسواک هم در محل کارتان داشته باشید تا بتوانید بعد از غذا از آن استفاده کنید. دست کم روزی دو بار، خصوصاً بعد از غذا، با یک خمیردندان حاوی فلوراید، دندان‌هایتان را مسواک بزنید. همچنین مشخص شده که خمیردندان‌های دارای خواص آنتی‌باکتریال نیز بوی بد دهان را کاهش می‌دهند.
  • دست کم روزی یک بار نخ دندان بکشید. با کشیدن نخ دندان به شکل صحیح، می‌توانید ذرات غذا و پلاک‌ها را از میان دندان‌هایتان خارج کرده و در نتیجه بوی بد دهانتان را تحت کنترل درآورید.
  • زبانتان را مسواک بزنید. زبان نیز باکتری‌ها را در خود جا می‌دهد، بنابراین مسواک زدن آن نیز باعث کاهش بوی دهان می‌شود. استفاده از یک تراش دهنده جرم دندان روی زبان به افرادی که روی زبانشان لایه‌ای با ضخامتی قابل توجه از باکتری‌ها (برای مثال به دلیل کشیدن سیگار یا خشکی دهان) تشکیل شده است کمک بسیاری می‌کند. البته می‌توان از مسواکی که در آن یک تمیز کننده زبان تعبیه شده نیز استفاده کرد. یکی از علائم و نشانه‌های معمول بیماری‌های دهان و دندان بوی بد دهان یا هالیتوزیس است. به این ترتیب جرم گیری دندان می‌تواند به کاهش بوی بد از طریق خارج کردن مواد غذایی و باکتری‌ها از دهان کمک کند.

m1

  • دندان مصنوعی یا دستگاه‌های ارتودنسی خود را تمیز کنید. اگر یک روکش دندان  یا دندان مصنوعی دارید، دست کم روزی یک بار یا مطابق دستور پزشک آن‌ها را تمیز کنید. اگر از یک نگه‌دارنده ارتودنسی یا محافظ لثه استفاده می‌کنید، هر بار قبل از استفاده آن را تمیز کنید. متخصص ارتودنسی می‌تواند بهترین مواد را برای تمیز کردن آن‌ها به شما توصیه کند. بسیاری از کودکان و نوجوانان (و برخی بزرگسالان) نمی دانند که چگونه در حضور براکت های ارتودنسی باید مسواک بزنند یا گمان می کنند که اساسا” نمی توان در صورت ارتودنسی ثابت نخ دندان کشید. در حالیکه، کشیدن روزانه نخ دندان در مدت زمانی که روی دندانهایتان براکت های ارتودنسی قرار دارد به دلیل تجمع خرده های غذایی دور براکت ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است . به گفته متخصص ارتودنسی این امر می تواند ریسک بروز حفرات پوسیدگی و ناراحتی لثه ها را در صورت وجود کربوهیدرات داخل غذای مصرفی کاهش دهد.
  • از خشک شدن دهانتان جلوگیری کنید. دهانتان را مرطوب نگهدارید، از مصرف محصولات تنباکو خودداری کرده و مقدار زیادی آب بنوشید (البته نه قهوه و نوشیدن‌های قندی یا الکلی، زیرا این نوشیدنی‌ها دهان را خشک‌تر می‌کنند). برای تحریک دهان به تولید بزاق، آدامس جویده یا آب‌نبات بمکید (ترجیحاً بدون قند). پزشکان یا دندانپزشکان، برای خشکی مزمن دهان، یک محلول بزاق مصنوعی یا یک داروی خوراکی تجویز می‌کنند که باعث تولید بیشتر بزاق می‌شود.
  • رژیم غذایی‌تان را تعدیل کنید. از خوردن خوراکی‌هایی مانند پیاز یا سیر که باعث بوی بد دهان می‌شوند خودداری کنید. خوردن مقدار زیادی غذاهای قندی نیز باعث بوی بد دهان می‌شود.
  • مسواکتان را به موقع تعویض کنید. هنگامی که مسواکتان فرسوده شد، یعنی هر سه تا چهار ماه یک بار، آن را تعویض کنید. از یک مسواک نرم استفاده کنید.
  • مرتباً برای چکاپ دندان‌هایتان به پزشک مراجعه کنید. به فواصل منظم (معمولاً سالی دو بار) به دندانپزشک مراجعه کنید تا دندان‌ها یا دندان‌های مصنوعیتان معاینه و تمیز شوند.

m2