درمان پوسیدگی و خرابی دندان و علت آن

hhh

در حقیقت می توان گفت دندان پوسیده یا خرابی دندان ها که به شکل خوردگی ها یا حفره هایی در دندان است، دومین مشکل درمانی در ایران و همچنین یک مشکل شایع در سرتاسر جهان است. پوسیدگی و دندان خراب ممکن است در هر سنی ایجاد شود اما شیوع آن در بین کودکان و نوجوانان بیشتر است. پوسیدگی دندان شایع ترین دلیل از دست دادن دندان در جوانان است همچنین شایع ترین مشکل درمانی مزمن در کودکان ایران است.
برخی از افراد بیش از دیگران در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند:
-    خانواده هایی با در آمد پایین(هم کودکان و هم بزرگسالان)
-    افراد ساکن مناطقی که آب آن به خوبی تصفیه نمی شود
-    افرادی که بر اثر بیماری یا مصرف دارویی خاص دهانشان بزاق کمتری ترشح می کند
-    افراد مبتلا به دیابت
-    افراد سیگاری
-    افرادی که به میزان زیادی نوشیدنی های گاز دار و شیرین مصرف می کنند

برای پیشگیری از پوسیدگی دندان رعایت کامل بهداشت دهان و دندان و همچنین انجام معاینات منظم دندانپزشکی ضروری است. متخصصین کلینیک دندانپزشکی محتشم بر این باورند که بیماران برای رعایت سلامت دندان هایشان و داشتن لبخندی زیبا به دنداپزشکی نیاز دارند که به آن اعتماد و اطمینان کامل داشته باشند. به همین دلیل متخصصان این کلینیک تمام تلاش خود را به کار بسته اند تا برای هر بیمار وقت و توجه کافی صرف کنند و با تمامی  بیماران رابطه ای مبتنی بر اعتماد ایجاد کنند. شما می توانید برای انجام مشاوره یا تنظیم برنامه ی معاینات منظم با شماره های 36252573 (031) یا 36274484  (031) تماس حاصل فرمایید.

دلایل پوسیدگی دندان


پوسیدگی و خرابی دندان به دو دلیل عمده ایجاد می شود: باکتری های موجود در دهان و مصرف غذاهایی با میزان شکر و نشاسته بالا. وجود باکتری در دهان امری طبیعی است اما این باکتری ها در صورتی که شخص بهداشت دهان را به خوبی رعایت نکند، مشکل ساز می شوند. باکتری های دهان با تکه های غذا و بزاق دهان ترکیب می شوند و پلاک دندان یا جرم را تشکیل می دهند. پلاک ها(یا جرم دندان) به دندان می چسبند و در ابتدا غیر قابل رویت هستند و به سرعت رشد می کنند. غذاهایی که حاوی شکر یا نشاسته هستند موجب رشد بیشتر پلاک می شوند. در صورتی که پلاک ها برای مدت بیش از چند روز روی دندان بمانند متراکم و سخت می شوند و تبدیل به ماده ای می شوند که تارتار نامیده می شود.
پوسیدگی دندان زمانی رخ می دهد که باکتری ها، پلاک ها و ماده ی تارتار موجود در دهان، شکر را به اسید تبدیل می کنند. خصوصا دو نوع از باکتری های موجود در دهان ( با نام استرپتکوکوس موتان و استرپتکوکوس سوبرینوس) سریعا با کربوهیدرات های تخمیر شدنی، فروکتوز و گلوکوز ترکیب می شوند و تولید اسید می کنند. این اسید موارد معدنی سطح دندان را در خود حل می کند و موجب نرم شدن سطح دندان می شود. این رویه باعث ایجاد یک لکه از سطح نرم در دندان می شود که بعدا این لکه به حفره ای تبدیل می شود که به آن پوسیدگی یا خرابی دندان گفته می شود.
تخریب دندان ها به اینجا ختم نمی شود. بعد از این که مینای دندان توسط اسید خورده شد و از بین رفت، اسید به لایه ی بعدی از دندان نفوذ می کند که عاج دندان است. عاج دندان به سختی مینای دندان نیست و بسیار در برابر اسید آسیب پذیر است. باکتری ها و اسید تولید شده کار تخریب دندان را ادامه می دهند تا جایی که پوسیدگی به ریشه دندان می رسد و حفره تشکیل شده بزرگتر و بزرگتر می شود.
پوسیدگی دندان معمولا در محل هایی ایجاد می شود که پلاک های دندانی بیشتر در آن جا تشکیل می شود مانند سطح بالایی دندان های آسیاب، بین دندان ها ، نزدیک خط لثه و در لبه ی محل ترمیم(پرکردگی) دندان ها

علائم پوسیدگی دندان


پوسیدگی دندان در مراحل اولیه آن هیچ علائم ظاهری ندارد و قابل رویت نیست . این مسئله اهمیت مراجعه به دندانپزشک و انجام معاینات منظم را روشن می کند. با مراجعه به دندانپزشک و معاینه دندان با رادیوگرافی، بدون علائم پوسیدگی دندان ، پوسیدگی به راحتی قابل تشخیص است و و قبل از اینکه گسترش پیدا کند و باعث ایجاد علائم آشکاری مانند حفره در دندان شود ، قابل درمان است. اولین علائمی که پوسیدگی دندان در مراحل پیشرفته خود دارد تغییر رنگ دندان ها(سیاهی و زردی دندان ها) و لکه های سفید دندانی و حساسیت دندانی ( خصوصا به سرما) است .
در صورتی که پوسیدگی و خرابی دندان بسیار گسترش یابد و به ریشه و عصب دندان برسد موجب درد دندان می شود که این درد خصوصا در هنگام قرار گرفتن دندان در معرض گرما و سرما و غذا یا نوشیدنی های شیرین شدت می یابد. در صورتی که پوسیدگی دندان باز هم گسترش یابد می تواند موجب ترک دندان و شکستگی دندان شود و یک حفره بزرگ در دندان ایجاد شود که دردناک است و به فشار هنگام جویدن غذا حساس است . دندان شکسته انواع زیادی از علائم مختلف شامل درد در هنگام جویدن غذا، حساس شدن نسبت به گرما و سرما و یا حتی ناتوانی در گذاشتن دندان‌ها (آرواره‌ها) بر روی یکدیگر، را به دنبال دارد.  همچنین ممکن شخص در دهان خود بوی بدی حس کند.
پوسیدگی دندان در دندان های جلو معمولا راحت تر قابل رویت است و به شکل لکه های سیاه یا قهوه ای می باشد اما در دیگر دندان ها معمولا پوسیدگی بدون استفاده از اشعه ایکس قابل رویت نیست.

پیشگیری از پوسیدگی دندان


همانطور که گفته شد دو عامل اساسی موجب پوسیدگی و در نهایت کشیدن دندان می شود ، در مقابل آن دو راه اصلی برای پیشگیری از پوسیدگی دندان وجود دارد: بهداشت دهان و دندان و تغذیه سالم.
رعایت بهداشت دهان و دندان شامل مسواک زدن به دندان ها برای حداقل دوبار در روز،  کشیدن نخ دندان برای حداقل یک بار در روز، جرم گیری و سفید کردن دندان ها(به صورت حرفه ای توسط دندانپزشک) هر شش ماه یک بار و مراجعه به دندانپزشک و معاینه با اشعه ایکس (برای تشخیص پوسیدگی) حداقل یک بار در سال است. هزینه سفید کردن دندان از پزشکی به پزشک دیگر متفاوت است. هزینه درمان همچنین با توجه به نوع روش سفید کردن دندان‌ها متفاوت می‌باشد.
کاهش مصرف شکر ، خصوصا نوشیدنی های شیرین نیز می تواند به پیشگیری از پوسیدگی دندان کمک کند. لازم است پس از هربار مصرف خوراکی های شیرین دندان های خود را مسواک بزنید و از دهانشویه استفاده کنید به همین خاطر بهتر است که غذاهای شیرین جویدنی مثل شکلات یا میوه های خشک را همراه با وعده غذایی اصلی مصرف کنید و نه به عنوان میان وعده.
کاهش تعداد میان وعده ها ، پرهیز از خوردن نوشیدنی های شیرین و مکیدن شکلات و آب نبات در طول روز می تواند کمک بسیاری کند چرا که تمامی این موارد باعث تشکیل ماده ی اسیدی و مخرب دندان می شود.
راه دیگری که در پیشگیری از پوسیدگی دندان بسیار موثر است انجام روش شیاربندی (فیشورسیلانت) می باشد که معمولا فیشور سیلانت برای کودکان و بعد از اینکه دندان های آسیاب آن ها درآمد به کار گرفته می شود. سیلانت یک پوشش بسیار نازک و مشابه با پلاستیک میباشد که بر روی سطح دندان های آسیاب ایجاد می شود و  با شیار بندی دندان مانع از تشکیل پلاک بر روی سطح دندان می شود.
فلوراید نیز راه موثر دیگری برای پیشگیری از پوسیدگی و خرابی دندان است . علاوه بر استفاده ار خمیردندان همراه فلوراید و استفاده از دهانشویه فلوراید ، دندان پزشک نیز در طول مراجعات منظم بیمار به دندانپزشکی فلوراید تراپی را انجام می دهد.

روش های درمان


روش های درمان پوسیدگی دندان شامل پر کردن دندان ، عصب کشی و روکش دندان است و در صورتی که پوسیدگی بسیار خفیف و در مراحل اولیه باشد با  فلوراید تراپی و تنها صیقل دادن دندان برای جلوگیری از پوسیدگی دندان قابل درمان است. اما در صورتی که حفره ای در دندان به وجود آمده باشد حتما باید حفره پاکسازی شود و با مواد پر کننده ترمیم شود.
در صورتی که قسمت خراب شده دندان به خوبی تراشیده شده و پاکسازی شود و عمل  پر کردن دندان به نحو مناسب انجام شود، پوسیدگی دندان برای مدت طولانی و گاهی برای همیشه از بین می رود. درست است که پوسیدگی دندان دوباره برنمیگردد اما لازم است شخص در طول عمر خود چند بار پر کردگی دندان خود را عوض کند چرا که وجود اسید ناشی از باکتری ها در دهان ، فرسایش ماده پر کننده و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان می تواند موجب تضعیف و شکستن پرکردگی دندان شود .

پر کردن دندان

دندانپزشک ابتدا برای پرکردن دندان با یک مته مخصوص محل پوسیدگی دندان را تراش می دهد و داخل آن را با آمالگام یا پراسلاین یا کامپوزیت ( مواد همرنگ دندان) پر می کند. امروزه اکثرا دندان ها با مواد کامپوزیتی یا همرنگ دندان پر می شود. اما گاهی نیز از مواد نقره ای رنگی به نام آمالگام برای پر کردن استفاده می شود. برخی دندان پزشکان معتقدند که آمالگام استحکام بیشتری نسبت به کامپوزیت دارد اما به این دلیل که این مواد تیره رنگ و قابل رویت هستند معمولا کامپوزیت دندان  ترجیح داده می شود و از آمالگام تنها برای پر کردن دندان های عقب استفاده می شود و برای دندان های جلو همیشه از کامپوزیت که همرنگ دندان است و ظاهری طبیعی دارد استفاده می شود.

روکش کردن دندان

در صورتی که پوسیدگی دندان وسیع باشد با روکش کردن دندان ترمیم می شود. روکش کردن دندان در مواردی استفاده می شود که دندان به حدی تخریب شده که شکننده شده است  یا میزان بسیار کمی از دندان سالم باقی مانده است. روکش نیز می تواند از جنس طلا یا پراسلاین( که به فلز متصل شده است) و همرنگ دندان است باشد.

عصب کشی

در صورتی عصب کشی دندان انجام می‌گردد که پوسیدگی دندان موجب تخریب یا مرگ عصب شده باشد. در این حالت باید درمان عصب کشی انجام شود قسمت پوسیده دندان از جمله عصب دندان خارج می شوند و دندان با مواد پر کننده ، پر می شود و سپس روی دندان روکش گذاشته می شود.

برای کسب اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت از کلینیک دندانپزشکی محتشم می توانید با شماره های 36252573 (031) یا 36274484  (031) تماس بگیرید. همچنین می توانید پرسش های خود در این زمینه طریق فرم مشاوره اینترنتی با ما در میان بگذارید.